1 Kor. 6:9/1 Tim. 1:10: “Knapenschenders”

In 1 Kor. 6:9 en 1 Tim. 1:10 noemt Paulus o.a. de “knapenschenders” in de lijst van personen die “geen deel hebben aan het koninkrijk van God“. Wie zijn die “knapenschenders“? Wat betekent dit woord precies? De betekenis van een woord kan meestal worden vastgesteld door het gebruik ervan te bestuderen. Het probleem met dit woord is dat het maar 2 keer voorkomt in het NT. We komen het alleen nog tegen in een andere brief van Paulus, in 1 Tim. 1:10. Verder komen we dit woord niet tegen in het NT of in de Griekse vertaling van het OT, de Septuaginta. Ook niet in andere (klassieke) werken uit die tijd.

Het woord “knapenschenders” is een vertaling van het Griekse woord “ἀρσενοκοῖται (arsenokoitai)”. Deze meervoudsvorm is samengesteld uit de woorden “ ἄρσην” dat “man“, en “ἡ κοίτη” dat “bed” betekent. Je zou dus kunnen vertalen met: “mannen die bij mannen in bed liggen“. Maar is dit de juiste betekenis? Sommigen beweren dat de betekenis van een samengesteld woord niet per se af te leiden is uit de afzonderlijke woorden. Denk maar aan het woord “boterbloem“.

Toch is er een aanknopingspunt: de Griekse vertaling van het OT, de Septuaginta of LXX. Daar lezen we in de bekende tekstgedeelten Lev. 18:22 en 20:13 namelijk het volgende:

Lev. 18:22: καὶ μετὰ ἄρσενος οὐ κοιμηθήσῃ κοίτην γυναικός βδέλυγμα γάρ ἐστιν

Lev. 20:13: καὶ ὃς ἂν κοιμηθῇ μετὰ ἄρσενος κοίτην γυναικός βδέλυγμα ἐποίησαν ἀμφότεροι θανατούσθωσαν ἔνοχοί εἰσιν

Hier komen we de Griekse woorden voor “man” en “bed” weer tegen. M.n. in Lev. 20:13 is te zien uit welke woorden het woord ἀρσενοκοῖται samengesteld is: ἄρσενος en κοίτην. Het woord ἀρσενοκοῖται vinden we voor het eerst bij de apostel Paulus. Het is daarom niet onwaarschijnlijk dat Paulus, die goed bekend was met de Septuaginta, het woord “ἀρσενοκοῖται” heeft samengesteld uit de woorden “ἄρσενος” en “κοίτην” die we vinden in Lev. 18:22 en 20:13. In deze teksten uit het OT wordt de man duidelijk verboden seksuele handelingen met een andere man te verrichten.

De conclusie is dan ook: Paulus trekt dit oudtestamentische verbod op homoseksuele contacten in de breedste zin van het woord onverminderd en onverkort door naar het NT.

Het woord ἀρσενοκοῖται vinden we verder alleen in geschriften later dan de brieven van Paulus, zoals:

  1. De brief van Ignatius aan Tarsus (7:31). Ignatius citeert daar 1 Kor. 6:9. We lezen: “And that we must live soberly and righteously, he [shows when he] says again, “Be not deceived: neither adulterers, nor effeminate persons, nor abusers of themselves with mankind, nor fornicators, nor revilers, nor drunkards, nor thieves, can inherit the kingdom of God.
  2. De brief van Polycarpus aan de Filippenzen (115-120 na Chr.). Ook Polycarpus citeert 1 Kor. 6:9. We lezen: “For it is a good thing to refrain from lusts in the world, for  every lust warreth against the Spirit, and neither whoremongers
     nor effeminate persons nor defilers of themselves with men shall
     inherit the kingdom of God, neither they that do untoward things.”
  3. Handelingen van Johannes 36 (2e eeuw na Chr.). We lezen: “Thou that rejoicest in gold and delightest thyself with ivory andjewels, when night falleth, canst thou behold what thou lovest? thouthat art vanquished by soft raiment, and then leavest life, will thosethings profit thee in the place whither thou goest? And let the murdererknow that the condign punishment is laid up for him twofold after hisdeparture hence. Likewise also thou poisoner, sorcerer, robber, defrauder, sodomite, thief, and as many as are of that band, ye shallcome at last, as your works do lead you, unto unquenchable fire, andutter darkness, and the pit of punishment, and eternal threatenings. Wherefore, ye men of Ephesus, turn yourselves, knowing this also, thatkings, rulers, tyrants, boasters, and they that have conquered in wars,stripped of all things when they depart hence, do suffer pain, lodged ineternal misery.”
  4. Clement of Alexandria, Paedagogus 3.11 (2e eeuw na Chr.). Clement citeert twee maal 1 Kor. 6:9.  We lezen: “Be not deceived; neither adulterers, nor effeminate, nor abusers of themselves with mankind, nor thieves, nor covetous, nor drunkards, nor railers,” and whatever else he adds to these, “shall inherit the kingdom of God.
  5. Aristides, Apology, 13  (125 na Chr.). Aristides, een Christia prediker. We lezen: “For behold! When the Greeks made laws they did not perceive that by their laws they condemn their gods. For if their laws are righteous, their gods are unrighteous, since they transgressed the law in killing one another, and practising sorcery, and committing adultery, and in robbing and stealing, and in lying with males, and by their other practises as well. For if their gods were right in doing all these things as they are described, then the laws of the Greeks are unrighteous in not being made according to the will of their gods. And in that case the whole world is gone astray.
  6. Sibillijnse Orakelen 2:70-78 (2e-4e eeuw na Chr.).

2 Responses to 1 Kor. 6:9/1 Tim. 1:10: “Knapenschenders”

  1. Ik denk dat woordontleding niet genoeg is om te achterhalen wat de bijbel nu juist bedoeld met die man met man situaties. We moeten de cultuur de gewoonten en de context van die termen ook in rekening brengen, en proberen te achterhalen wat de bijbelschrijvers voor ogen hadden toen ze dit schreven. Ik denk niet dat het homofilie is.

    • SDave says:

      Het woord voor “knapenschenders” vinden we in die tijd alleen bij Paulus. Het is zeer waarschijnlijk dat Paulus dit woord samengesteld heeft uit de woorden die we vinden in de Griekse vertaling van Lev. 18:22 en 20:13, de Septuaginta. In Rom. 1:18-32 lezen we ook dat Paulus homoseksuele praktijken afwijst omdat ze “tegennatuurlijk” zijn. Dat lijkt een verwijzing naar Gen. 1:26, 17 en 2:18-24, waar we lezen dat God het huwelijk instelt tussen man en vrouw. Dat “de mannen in hartstocht voor elkaar ontbrandt” zijn wijst op homoseksuele relaties tussen twee volwassenen, en niet op pedasterie. Paulus noemt in Rom. 1 verder zelfs lesbische relaties, die in die tijd minder voorkwamen en minder geaccepteerd waren. De Bijbel wijst m.i. dan ook overduidelijk homoseksuele praktijken in de breedste zin van het woord af.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.