Bijbel en evolutie

De evolutietheorie ondergraaft de rationaliteit van de Bijbel, schrijft Jan Rein de Wit in het RD. Daar sluit ik me bij aan. Ook al zijn er veel christenen die de evolutietheorie omarmen: evolutietheorie en Bijbel gaan niet samen. Daarmee wil ik die christenen die de evolutietheorie omarmen zeker niet verketteren. Ik wil zeker geen oordeel geven over hun christen-zijn. Maar het feit dat christenen een theorie omarmen is zeker geen enkel bewijs voor het juist-zijn van deze stelling.

This entry was posted in Schepping of evolutie. Bookmark the permalink.

4 Responses to Bijbel en evolutie

  1. Rene says:

    Beste Dave, zoals je misschien zult begrijpen heb ik een wat andere mening over het stuk van Jan Rein. Ik vind zijn uitspraken op een aantal punten nogal ver gaan. Een toelichting vind je op mijn site: http://www.sterrenstof.info/de-rationaliteit-van-een-creationist/
    Ik ben eigenlijk wel benieuwd naar jouw mening over mijn reactie.

    • Dave says:

      Beste Rene,

      bedankt voor je reacties. Wat betreft het stuk van Jan Rein, ik denk dat hij wel een punt heeft. Ik wil geen oordeel over jou christen-zijn vellen. Dat is alleen aan God voorbehouden, niet aan zondige medemensen als ik. Maar je uitleg van Genesis 1-3 zoals beschreven in je boek, daar heb ik wel mijn moeite mee. Ik vind het een vergaande aanpassing van de Bijbelse geschiedenis aan de evolutionistische theorie.

      Ik heb ook gemerkt dat veel (moderne) theologen hun gedachten hebben over Genesis 1-3. Toch heb ik weinig overtuigende argumenten gevonden om Genesis 1-3 niet als geschiedenis te lezen. Ik heb wel eens de indruk bij sommige moderne theologen dat ze Gen. 1-3 niet lezen als geschiedenis juist omdat ze ook de evolutietheorie als overtuigend zien. Sommige dominees in onze kerken (NGK), waaronder zelfs een gepromoveerd oudtestamenticus, zien Gen. 1-3 niet (meer) als geschiedenis. Als ik ze vraag waar de Bijbel zelf aanleiding geeft om Gen. 1-3 niet als geschiedenis te lezen, dan hoor ik vaak niet veel meer van ze.

      Ik ben het ermee eens dat het belangrijk is dat we de Heer onze God liefhebben met heel ons hart, onze ziel en ons verstand. Maar dat liefhebben laat zich zien in hoe we leven. Ook in wat we schrijven. Ik wil je niet veroordelen of verketteren, maar dat neemt niet weg dat ik wel grote moeite heb met je visie op Gen. 1-3.
      De Bijbel is niet alleen een relationeel boek. Sommigen beweren dat het niet uitmaakt hoe we Gen. 1-3 lezen, als we maar geloven dat Jezus voor onze zonden is gestorven. Alsof Gen. 1-3 niet bij Gods Woord zou horen. Maar de relaties in de Bijbel hebben hun basis in de geschiedenis, vanaf het allereerste begin.

      Gereformeerden geloven dat God door Zijn Woord, de Bijbel, tot mensen van alle tijden, talen en culturen spreekt met goddelijk gezag, op heldere, duidelijke en begrijpelijke wijze. Dat wij de Bijbel niet altijd goed kunnen begrijpen, komt niet door God, maar door de zondeval, die ons verstand, ook dat van mij, heeft verduisterd.

      In zekere zin ondergraaft de evolutietheorie zeker de “rationaliteit” van de Bijbel. “Rationaliteit” is hier een wat ongelukkig woord. Jan Rein had misschien beter het woord “begrijpelijkheid” kunnen gebruiken. Maar het punt van zijn betoog is denk ik wel duidelijk. Als Gen. 1-3 zich inderdaad tot ons aandient als geschiedenis, en daar zijn overtuigende argumenten voor, maar we dit Bijbelgedeelte niet zo mogen lezen, hoe moeten we dan de rest van de Bijbel lezen?
      Als je Gen. 1-3 niet als geschiedenis leest, kom je m.i. in de knoop met de rest van de Bijbel. Want het lijkt er op dat de Here Jezus en de apostelen Genesis wel als geschiedenis hebben gezien. Ik ga die argumenten hier niet herhalen, die zijn elders op mijn website wel te vinden.

      Je boek heeft wat negatieve reacties opgeroepen bij creationisten (http://scheppingofevolutie.nl/art_recensiesterrestof.htm). Aan de andere kant roept je visie ook negatieve reacties op bij atheïsten (http://www.deatheist.nl/downloads/HoudbaarheidTE.pdf). Wat dat betreft zit je denk ik niet in een gemakkelijke situatie. Van beide kanten lig je onder vuur. Maar die positie is m.i. wel de consequentie van je omarmen van de Bijbel (en daar ben ik heel blij mee), maar tegelijkertijd ook de evolutietheorie.

      Gen. 1-3 wel of niet als geschiedenis lezen maakt wel een groot verschil voor de rest van je lezen van de Bijbel.
      Uiteraard mag de opvatting uitgedragen worden dat Gen. 1-3 niet als geschiedenis gelezen moet worden. Maar ik vind persoonlijk wel dat daar, vanuit de Bijbel zelf, overtuigende argumenten voor gegeven moeten worden.

      • Rene says:

        Beste Dave,
        Ik kan me je aarzeling voorstellen. Maar het is volgens mij niet zo dat Genesis 1-3 alleen vragen oproept voor wie evolutie accepteert. Al lang voor Darwin werden er vragen over Genesis 1-3 gesteld.
        Ik heb even wat gezocht naar voorbeelden: Genesis en de kerkvaders: http://www.geloofenwetenschap.nl/index.php/artikelen/item/173-de-kerkvader-over-de-dagen-in-genesis-1.html ; Vragen rond Adam voor Darwin: http://www.geloofenwetenschap.nl/index.php/nieuws/item/148-sola-scriptura-maar-met-traditie.html en een overzicht van Gijsbert van den Brink (die mijn boek zeer positief recenseerde in het Nederlands Dagblad 😉 ) http://dare.ubvu.vu.nl/bitstream/handle/1871/18923/Betekenis_Gen.2_en_3.pdf?sequence=2 Van den Brink wijst op een aantal punten die een letterlijk-historische lezing moeilijk maken.

        Prof. Gert Kwakkel (Kampen) heb ik een aantal keren zeer kritisch horen spreken over de ‘letterlijk historische lezing’ van Genesis 1-3, en even kritisch over de manier waarop Genesis en evolutie soms worden geharmoniseerd.

        Al die voorbeelden (en er zijn er veel meer) overtuigden mij er van dat een letterlijk historische lezing van Genesis 1-3 niet fundamenteel is. Een probleem bij letterlijk historisch lezen is bovendien dat we dan de huidige normen voor historiciteit op een zeer oude tekst plakken. De geschiedenis van Israël wordt in Koningen/Samuel anders beschreven dan in Kronieken, vermoedelijk omdat de boeken in een andere periode zijn geschreven. Kronieken is (naar ik begrijp) beïnvloed door de Ballingschap.

        Een ander punt is de ‘begrijpelijkheid’ (inderdaad beter dan rationaliteit). Jan Rein de Wit stelt dat we gewoon moeten lezen wat er staat. Maar is de Bijbel wel op deze manier begrijpelijk? Alleen al het verschil aan inzicht tussen kerken over doop, geestesgaven, vrouw in het ambt, Israël en eindtijd (pre/post millennialisme) laten zien dat mensen tot heel verschillende lezing van dezelfde tekst kunnen komen. De vraag of Genesis 1-3 historisch is, past wat mij betreft in dat rijtje.

        Het feit dat ik onder vuur lig van zowel jonge aarde creationisten als atheïsten zegt mij niet zoveel. Het zou m.i. eerder de jonge aarde creationisten te denken moeten geven. De manier waarop Richard Dawkins de Bijbel ziet komt erg dicht bij de visie van Ken Ham. Beiden zijn het er ook over eens dat geloof en wetenschap niet samen kunnen gaan.

        Ten slotte: mag de wetenschap onze visie op de Bijbel beïnvloeden? Ik maak een onderscheid tussen zaken waar de wetenschap wel en geen uitspraak over kan doen. De wonderen uit de Bijbel vallen buiten het blikveld van de wetenschap, want het valt simpelweg niet te reconstrueren wat er gebeurde toen Jezus over het water liep (om maar iets te zeggen).

        Aan de andere kant: de wetenschap kan wel uitspraken doen over de leeftijd van de aarde. Vanuit mijn achtergrond in de wetenschap ben ik enigszins in staat die uitspraken te beoordelen. Mijn conclusie is dat de wetenschap zeer sterke en overtuigende argumenten heeft om voor een oude aarde te pleiten. De alternatieve verklaringen voor die argumenten zijn voor mij niet echt plausibel. De jonge aarde modellen zijn absoluut niet overtuigend en berusten doorgaans op een zeer selectief gebruik van gegevens. Als er een overtuigend jonge aarde model zou zijn, zou ik dat fantastisch vinden. Maar het is er niet.

        De combinatie van de Bijbelse argumenten en de wetenschappelijke argumenten heeft mij gebracht tot het standpunt dat ik in mijn boek inneem. Dat kan best fout zijn, maar met alle informatie die er nu op tafel ligt, is dit de enige conclusie die ik kan trekken.
        Ik heb er dan ook geen probleem mee wanneer andere christenen tot een andere conclusie komen. Ik snap waarom mensen een jonge aarde belangrijk vinden. Alleen: wanneer ze zeggen die claims wetenschappelijk te kunnen onderbouwen toets ik dat volgens de regels van de wetenschap. En tot nu heeft geen enkele claim die toets kunnen doorstaan. Daar heb ik wel een probleem mee, omdat een ondeugdelijke verdediging van het evangelie schadelijk is.

        • Dave says:

          Beste Rene,

          bedankt voor je reactie. Het beroep op de kerkvaders is m.i. discutabel. Kerkvaders hebben dan verschillend over Genesis 1 hebben gedacht, maar de meesten geloofden denk ik in een schepping in zes echte dagen (http://nwcreation.net/sample_content/coming-grips-with-genesis.pdf).

          Dat dr. Gijsbert van den Brink je boek positief recenseert is natuurlijk prachtig. Maar hij is naar mijn weten theoloog en geen natuurwetenschapper. Hij gelooft in een oude aarde en evolutietheorie niet vanwege wat hij in de Bijbel gelezen heeft. Hij zegt: “Maar het is vooral het feit dat de overweldigende meerderheid van wetenschappers, of zij nu seculier zijn of christen, overtuigd is van een lange, lange periode van evolutie, een zeer oude aarde.” (http://www.dutchcreationscience.com/artikelen-theologie/70-briefwisseling-mortenson-en-van-den-brink/192-hoe-het-debat-begon-tussen-terry-mortenson-en-gijsbert-van-den-brink). Uiteraard zal hij je boek positief recenseren. Veel theologen willen ook graag “wetenschappelijk” zijn, en daar past niet bij dat je gelooft dat hemel en aarde en al het leven in zes dagen zijn geschapen door God zoals we dat lezen in de Bijbel. Ik denk dat er meer theologen zijn die je boek positief zullen recenseren. Ik weet niet of je daar blij mee zou moeten zijn.

          Dat er binnen de christenheid over veel zaken verschillend wordt gedacht, is duidelijk. Dat mensen tot verschillende lezing van de Bijbeltekst kunnen komen is merkbaar. Zolang de basis is dat Gods Woord van kaft tot kaft waar en betrouwbaar is, heb ik daar geen problemen mee. Maar bij gelovigen die ook de evolutietheorie omarmen heb ik niet het idee dat ze tot een andere lezing van Genesis komen omdat de Bijbel dat voorschrijft. Maar omdat ze meer vertrouwen hebben in hun eigen wetenschappelijk denken dan in de wat de Bijbel schrijft.
          Daarnaast is je kijk op Genesis belangrijk voor hoe je tegen de rest van de Bijbel aankijkt. Onderwerpen als vrouw in het ambt, homoseksualiteit zijn m.i. niet los te zien van de hoe je Genesis uitlegt.

          Dat Dawkins en Ham de Bijbel grotendeels hetzelfde lezen laat denk ik zien dat de Bijbel “begrijpelijk” is. Het verschil is dat Dawkins het niet gelooft, maar Ham wel.Geloof en wetenschap kunnen m.i. goed samengaan. Zolang we de Bijbel maar als hoogste en enige gezag blijven zien, en niet de wetenschap. En zeker niet als we de Bijbel gaan aanpassen aan de wetenschap.

          Je schrijft dat je de mensen die een jonge aarde belangrijk vinden dit tot nog toe niet volgens de regels van de wetenschap hebben kunnen onderbouwen. Ik twijfel aan die uitspraak. Ik denk dat er genoeg problemen zijn voor de evolutietheorie om voorzichtig te zijn met een dergelijke uitspraak. Maar belangrijker nog: een oude aarde met miljoenen jaren evolutie waarin de dood noodzakelijk is, gaan m.i. niet samen met wat in de Bijbel staat. Dat is voor mij de enige reden dat ik niet in de evolutietheorie geloof. Dat de Here Jezus eens zal terugkomen en dat de doden door Hem tot leven gewekt zullen worden, zal denk ik ook niet volgens de regels van de wetenschap bewezen kunnen worden. Toch geloof ik het, omdat het in de Bijbel staat.
          Ik vraag me dan ook sterk af wat een Bijbel, aangepast aan de evolutietheorie, uiteindelijk zal overlaten van het Evangelie van Gods Zoon.

          Al met al krijg ik sterk de indruk dat bij jou de maatstaf niet in de eerste plaats Gods Woord, de Bijbel is, maar de wetenschap.

          Dave

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *